Офотен тимер юлы (Офотбанен) нибары 43 километр озынлыкта, әмма ул, мөгаен, Европадагы иң гаҗәеп тимер юл сәяхәтләренең берседер. Тимер юл Нарвик портыннан Швеция чигендәге Риксгренсен станциясенә кадәр бара, гаҗәеп тау күренешләре арасыннан, тирән үзәннәр аша салынган күперләрдән һәм кыяны тишеп ясалган тоннельләрдән уза.

Бу тимер юлның үзенчәлеге — аның аерым урнашуы. Ул Норвегия аша узса да, Норвегиянең калган тимер юл челтәренә тоташмаган. Аның урынына Швециянең тимер юл челтәренә тоташа һәм аннан Кируна һәм башка урыннарга дәвам итә. Нарвик читендәге бер борылыш Көнбатыш Европа стандарт колеялы тимер юл челтәренең иң төньяк ноктасын билгели.

Тимер рудасы ташу өчен төзелгән

Төньяк Швециядәге бай тимер рудасы ятмалары турында 17 нче гасырда ук билгеле булган. Руданы кеше аягы басмаган җирләрдән чыгару авырлык тудырган. Гасырлар буе моның өчен боланнар һәм елга көймәләре генә кулланылган.

1883 елда инглиз компаниясе Швециядәге Лулео шәһәреннән Нарвикның боз катмый торган портына кадәр тимер юл төзи башлаган. Проект 1889 елда банкрот булган, әмма Норвегия һәм Швеция хөкүмәтләре эшне 1898 елда яңадан башлаган. Авыр тау җирләреннән юл салу өчен 5,000 нән артык «rallare» (квалификацияле юл төзүчеләр) яллап, яңача инженерлык чишелешләре кулланганнар. Тимер юл 1902 елда ачылган.

Тимер юл 1923 елда электрлаштырылган. Ул вакыт өчен бу иртә эшләнгән яңалык булган. Шуннан бирле юлдан бер миллиард тоннадан артык тимер рудасы ташылган. Хәзер дә ул дөньядагы иң күп йөк ташучы тимер юлларның берсе булып кала, анда көненә 12 гә кадәр руда поезды йөри.

Икенче бөтендөнья сугышында стратегик әһәмияте

Икенче бөтендөнья сугышы вакытында Офотен тимер юлы стратегик яктан бик мөһим булган. Германиянең хәрби сәнәгате кулланган тимернең 70% тан артыгы Кируна шахталарыннан килгән, ә тимер юл тышкы дөньяга чыгуның төп юлы булган. Бу юл белән идарәне югалту нацистларның хәрби җитештерүенә җитди зыян китерер иде.

1940 елдагы Нарвик сугышы өлешчә бу тимер рудасы белән тәэмин итүне контрольдә тоту өчен барган. Тимер юл тарихы шәһәрнең Икенче бөтендөнья сугышы тарихы белән үрелгән.

The Arctic Train сәяхәте

2020 елдан бирле The Arctic Train бу юлда пассажирларга күренешле сәяхәтләр тәкъдим итә. Поезд Нарвик станциясеннән тауларга таба менә, шарлавыклар, текә кыялар яныннан һәм Ofotfjord күренешләре аша уза. Һәр километр саен күренешләр тагын да гаҗәепләнә.

Сәяхәтнең истә калырлык урыннары

  • Rombaksfjord һәм тирә-як тау түбәләренә күренеш

  • Норвегиядәге иң аулак станцияләрнең берсе — Katterat станциясе

  • Риксгренсендагы чик станциясе

  • Нарвикка «Тимер юл төзүчеләр юлы» (Navvy Road) буйлап җәяү кайту мөмкинлеге

Кышын махсус Төньяк балкышы поездлары пассажирларны шәһәр утларыннан ерак, караңгы тауларга алып бара. Анда гидлар җирле хикәяләр сөйли, ә сез күктәге төньяк балкышын күзәтәсез.

Практик мәгълүмат

  • Маршрут Нарвик → Риксгренсен (Швеция чиге), 43 км

  • Сәяхәт вакыты Бер якка якынча 1-2 сәгать

  • Оператор The Arctic Train (күренешле сәяхәтләр), SJ (гадәти рейслар)

  • Алдан броньлау Популяр рейсларга билетлар бетә, бигрәк тә төньяк балкышын карау өчен йөрүче поездларга.

Поезд сәяхәтен җәяүле поход белән берләштерергә мөмкин. Тимер юл төзүчеләр юлы (Navvy Road) иске төзелеш маршруты буйлап Швеция чигеннән Нарвикка таба бара. Бу — бер көнлек поход, юл тимер юл төзүчеләре монда бер гасырдан артык элек эшләгән вакыттан бирле әллә ни үзгәрмәгән җирләр аша уза.

Нарвиктан автомобильсез маҗара

Поезд сәяхәте автомобильсез бер көн үткәрү өчен бик уңайлы. Автомобильне Нарвикта калдырып, поезд белән тауларга менегез һәм поездда кире кайтыгыз яки җәяү төшә башлагыз. Кайткач, автомобиль үз урынында көтәчәк. Төбәк буйлап озын автомобиль сәяхәте вакытында рульдән ял итеп алу өчен бу яхшы мөмкинлек.

Нарвик сәяхәтенә автомобиль броньлау

Бәйле белешмәләр

Чыганаклар

Авторлары һәм мөхәррирләре

Almaz Ermilov, Aleksei Poroshin һәм Vitalijus Zubrickas

2026 елның 1 гыйнварында бастырылган